Dak reinigen: mos, alg en korstmos goed aanpakken

Mos op het dak ziet er rommelig uit, maar de vraag die ertoe doet is een andere: doet het kwaad? Soms wel, vaak minder dan de folders van dakreinigers doen geloven. Een dikke moslaag houdt water vast als een spons, kruipt onder de overlap van de pannen en spoelt bij elke bui stukjes de goot in. Een dunne groene waas van alg doet de pan zelf weinig.

In Noord-Holland groeit er veel op daken. De lucht is vochtig door al het water en de polders, en dakvlakken op het noorden drogen na een regenbui slecht op. Onder hoge bomen, zoals in de villawijken van Heemstede, ligt vaak binnen een paar jaar een flinke laag. Hieronder lees je hoe je dat goed aanpakt.

Mos, alg of korstmos: wat groeit er op je dak?

Mos herken je aan groene of bruine kussentjes, vaak in de naden tussen de pannen en langs de nok. Het houdt water vast en geeft het langzaam af. Bij poreuze pannen trekt dat vocht in de pan, en als het vriest kan die gaan schilferen of barsten. Een dik kussen tilt de pan bovendien iets op, waardoor regen bij harde wind onder de overlap kan waaien.

Alg is de groene of zwarte waas die vooral op de schaduwkant ontstaat. Het maakt de pan glad en vies, maar dringt er nauwelijks in. Korstmos zijn de grijze, gele of oranje vlekken die als plakkaten op de pan zitten.

Het is een samenleving van een schimmel en een alg, hecht heel stevig en groeit langzaam. Wie korstmos met geweld van de pan wil krabben, beschadigt eerder de toplaag dan dat het korstmos zelf kwaad doet.

Waarom geen hogedrukspuit op dakpannen

Een hogedrukreiniger lijkt de snelle oplossing: in een middag is het dak weer rood. Toch raadt elke serieuze dakdekker het af. De harde straal blaast de toplaag van betonpannen weg en kan het glazuur of de engobe van keramische pannen aantasten.

Het oppervlak wordt ruwer en poreuzer, en juist daarin hecht nieuw mos zich sneller. Binnen een paar jaar is het dak dan groener dan ervoor.

Er is een tweede risico. De straal drukt water onder de pannen, tegen de folie of het dakbeschot, en kan pannen verschuiven of laten breken. Gaat het om golfplaten op een schuur of garage van voor 1994, dan geldt een harde regel: niet reinigen, want die platen kunnen asbest bevatten. Lees daarover meer bij asbest op het dak.

Zo gaat een goede dakreiniging

Eerst wordt het dak bekeken. Bij de gratis inspectie met fotoverslag ziet de dakdekker welke pannen gebroken of verschoven zijn, hoe de nok erbij ligt en of de pannen nog sterk genoeg zijn om te reinigen.

Dan het werk zelf: de dikke moslaag wordt droog afgestoken en afgeborsteld, van de nok naar de goot. Daarna gaat er een middel op dat de resten en de sporen doodt. Gebruik alleen een middel dat voor deze toepassing is toegelaten; dat staat op de verpakking.

Het middel werkt na, vaak weken tot maanden. Regen spoelt de dode resten geleidelijk weg, dus het dak wordt niet in een dag schoon. Tot slot gaan de goten en afvoeren leeg, want daar komt het meeste mos terecht. Zit de goot al jaren vol, kijk dan of hij nog heel is: een lekkende goot begint vaak bij een naad die onder het mos is aangetast.

Coaten na het reinigen: wanneer wel en wanneer niet

Een coating is een dunne laag die het oppervlak van de pan afsluit en nieuwe aangroei vertraagt. Op oude betonpannen, waarvan de toplaag verweerd en poreus is, kan dat de levensduur wat rekken.

De pannen moeten dan schoon en droog zijn, en de coating moet dampopen zijn, zodat vocht uit de pan kan blijven ontsnappen. Op geglazuurde keramische pannen is een coating meestal overbodig: het glazuur doet dat werk al.

Een coating maakt een versleten dak niet nieuw. Zijn de pannen gebarsten, liggen de panlatten slecht of lekt de folie eronder, dan is reinigen en coaten geld weggooien en kun je beter kijken naar nieuwe dakpannen. Twijfel je bij vervanging tussen beton en keramisch, dan helpt dit artikel over beide soorten pannen je verder.

Wat dak reinigen kost en hoe vaak het nodig is

Dak reinigen kost vanaf € 8 per m², met een minimum van € 600 per klus. Een coating komt erbij vanaf € 15 per m². Een rekenvoorbeeld: een rijwoning met twee dakvlakken van samen 60 m² komt voor het reinigen op het minimum van € 600, en coaten kost daar minimaal € 900 extra. Is een steiger of hoogwerker nodig, reken dan op minimaal € 600 erbij.

Hoe vaak? Op een zonnig dak zonder bomen is eens in de vijf tot tien jaar vaak ruim genoeg. Liggen er zonnepanelen op het dak, dan groeit mos graag in de luwte eronder en is reinigen lastiger, omdat de panelen er eerst af moeten. Een jaarlijkse blik op het dak als onderdeel van gewoon dakonderhoud voorkomt dat het zo ver komt.

Veelgestelde vragen